તૈયાર થઈ રહ્યું છે...
Looking for આપત્તિ વ્યવસ્થાપન - Set 3 MCQs in Gujarati?
CurrentAdda presents a high-authority mock test based on Official Resources for competitive Gujarat government exams.
Prepare effectively for GSSSB CCE 2026 (30 Marks CA), GPSC Class 1-2, GSSSB Bin Sachivalay, Talati, and Police Bharti exams with our targeted practice questions.
This set contains 10 questions with deep-dive explanations in Gujarati (કરંટ અફેર્સ ગુજરાતી).
જવાબ: Option A
• લક્ષ્યાંક A સાચો છે: સેન્ડાઈ ફ્રેમવર્કનો પહેલો લક્ષ્યાંક 2030 સુધીમાં આપત્તિ સંબંધિત મૃત્યુદર ઘટાડવાનો છે. • લક્ષ્યાંક B સાચો છે: સેન્ડાઈ ફ્રેમવર્કનો બીજો લક્ષ્યાંક 2030 સુધીમાં આપત્તિથી અસરગ્રસ્ત લોકોની સંખ્યા ઘટાડવાનો છે. • લક્ષ્યાંક C પણ સાચો લક્ષ્યાંક છે, પરંતુ તે મૃત્યુદર અને અસરગ્રસ્ત લોકોની સંખ્યામાં ઘટાડો કરવા સંબંધિત નથી, પરંતુ આર્થિક નુકસાન ઘટાડવા સંબંધિત છે. પ્રશ્ન ચોક્કસ બે લક્ષ્યાંકો વિશે પૂછે છે.
જવાબ: Option D
• વિધાન 1 સાચું છે: ભૂકંપ એક અણધારી આપત છે. ભારતના કેટલાક વિસ્તારોમાં અમુક સમયગાળા ભૂકંપના આંચકા અનુભવાતા હોય છે. • વિધાન 2 સાચું છે: આ વિસ્તારમાં બાંધકામનો ઢાંચો નિશ્ચિત પદ્ધતિનો હોવો જરૂરી છે. • વિધાન 3 સાચું છે: 25 એપ્રિલ 2015 ના રોજ નેપાળ અને બિહારમાં આવેલા ભૂકંપે પણ 8000 થી વધુ લોકોના મૃત્યુનું કારણ બન્યો હતો.
જવાબ: Option D
• વિકલ્પ A સાચો લક્ષ્યાંક છે: 2030 સુધીમાં આંતરરાષ્ટ્રીય સહયોગ કરવો. • વિકલ્પ B સાચો લક્ષ્યાંક છે: 2030 સુધીમાં અર્લી વોર્નિંગ સિસ્ટમની ઉપલબ્ધતા અને સુલભતા વધારવી. • વિકલ્પ C સાચો લક્ષ્યાંક છે: 2020 સુધીમાં રાષ્ટ્રીય અને સ્થાનિક ડિઝાસ્ટર રિસ્ક રિડક્શન વ્યૂહરચનાઓ બનાવવી. • વિકલ્પ D ખોટો લક્ષ્યાંક છે: સેન્ડાઈ ફ્રેમવર્કમાં "વસવાટ ગુમાવનાર લોકોની સંખ્યામાં 50% ઘટાડો" જેવા ચોક્કસ આંકડાનો ઉલ્લેખ નથી, ફક્ત અસરગ્રસ્ત લોકોની સંખ્યામાં નોંધપાત્ર ઘટાડો કરવાનો છે.
જવાબ: Option A
• વિધાન 1 સાચું છે: UNCCD નો મુખ્ય હેતુ રણીકરણને અટકાવવાનો છે, જે શુષ્ક, અર્ધશુષ્ક કે અર્ધશુષ્ક પેટા ભેજવાળી જમીનની ફળદ્રુપતા ગુમાવવાની ઘટના છે. • વિધાન 2 સાચું છે: ડ્રાઉટ ઇન નંબર્સ 2022 રિપોર્ટ દુષ્કાળની તૈયારી અને સ્થિતિસ્થાપકતાને પ્રાધાન્ય આપે છે. • વિધાન 3 ખોટું છે: ભારત 2030 સુધીમાં 26 મિલિયન હેક્ટર જમીનને ફરીથી ફળદ્રુપ બનાવવાનું લક્ષ્ય ધરાવે છે, 2040 સુધીમાં નહીં.
જવાબ: Option B
વિધાન 1 ખોટું છે: રાષ્ટ્રીય આપત્તિ વ્યવસ્થાપન પ્રાધિકરણ (NDMA) ના અધ્યક્ષ ભારતના વડાપ્રધાન હોય છે, ગૃહ મંત્રી નહીં. વિધાન 2 સાચું છે: આપત્તિ વ્યવસ્થાપન અધિનિયમ, 2005 ની જોગવાઈઓ હેઠળ, દરેક રાજ્ય સરકાર માટે રાજ્ય આપત્તિ વ્યવસ્થાપન પ્રાધિકરણ (SDMA) ની સ્થાપના કરવી ફરજિયાત છે. વિધાન 3 ખોટું છે: રાષ્ટ્રીય કાર્યકારિણી સમિતિ (NEC) ના અધ્યક્ષ કેન્દ્રીય ગૃહ સચિવ હોય છે, જેઓ તેના પદેન અધ્યક્ષ તરીકે કાર્ય કરે છે.
જવાબ: Option A
વિધાન 1 ખોટું છે: ‘શમન’ (Mitigation) એ આપત્તિ પહેલાં લેવાતા પગલાં છે જેનો ઉદ્દેશ્ય જોખમો અને તેની અસરોને ઘટાડવાનો છે. આપત્તિ પછી રાહત કાર્યો ‘પ્રતિભાવ’ (Response) તબક્કાનો ભાગ છે. વિધાન 2 ખોટું છે: માળખાકીય અને બિન-માળખાકીય ઉપાયો ‘શમન’ (Mitigation) નો ભાગ છે. ‘તૈયારી’ (Preparedness) માં આપત્તિનો સામનો કરવા માટેની ક્ષમતા વિકસાવવાનો સમાવેશ થાય છે, જેમ કે યોજનાઓ બનાવવી અને તાલીમ આપવી. વિધાન 3 સાચું છે: ‘પ્રતિભાવ’ તબક્કો આપત્તિ દરમિયાન અથવા તરત જ શરૂ થાય છે અને તેમાં અસરગ્રસ્ત સમુદાયની મૂળભૂત માનવતાવાદી જરૂરિયાતોને પૂર્ણ કરવા માટે શોધ, બચાવ અને રાહત જેવી પ્રવૃત્તિઓનો સમાવેશ થાય છે.
જવાબ: Option A
વિધાન 1 સાચું છે: NDRF ની સ્થાપના આપત્તિ વ્યવસ્થાપન અધિનિયમ, 2005 ની જોગવાઈઓ હેઠળ કરવામાં આવી છે, જે આપત્તિ પ્રતિભાવ ��ાટે એક વિશેષ દળ છે. વિધાન 2 ખોટું છે: NDRF ભારતના ગૃહ મંત્રાલય (Ministry of Home Affairs) ના નિયંત્રણ હેઠળ કાર્ય કરે છે અને તેનું નેતૃત્વ ડિરેક્ટર જનરલ દ્વારા કરવામાં આવે છે. વિધાન 3 ખોટું છે: NDRF કુદરતી આપત્તિઓ ઉપરાંત રાસાયણિક, જૈવિક, રેડિયોલોજિકલ અને પરમાણુ (CBRN) કટોકટી જેવી માનવસર્જિત આપત્તિઓનો સામનો કરવા માટે પણ સજ્જ અને પ્રશિક્ષિત છે.
જવાબ: Option A
વિધાન 1 સાચું છે: ભારતના ભૂકંપ સંબંધિત જોખમોના વિશ્લેષણ મુજબ, દેશનો મોટો હિસ્સો ભૂકંપ માટે સંવેદનશીલ છે. વિધાન 2 ખોટું છે: બ્યુરો ઓફ ઇન્ડિયન સ્ટાન્ડર્ડ્સ (BIS) એ દેશને ચાર ભૂકંપીય ઝોન (ઝોન II, III, IV, અને V) માં વિભાજિત કર્યો છે. પહેલાં પાંચ ઝોન હતા, પરંતુ ઝોન I અને II ને ભેળવીને હવે ઝોન II બનાવવામાં આવ્યો છે. વિધાન 3 સાચું છે: હિમાલય, કચ્છનું રણ અને ઉત્તર-પૂર્વીય રાજ્યો ઝોન V માં આવે છે, જે ભૂકંપની દૃષ્ટિએ સૌથી વધુ જોખમી વિસ્તારો છે.
જવાબ: Option B
વિધાન 1 ખોટું છે: CBDM એ એક બોટમ-અપ (Bottom-Up) અભિગમ છે, જેમાં સ્થાનિક સમુદાયોને આયોજન અને નિર્ણય પ્રક્રિયાના કેન્દ્રમાં રાખવામાં આવે છે. ટોપ-ડાઉન અભિગમ તેનાથી વિપરીત છે. વિધાન 2 સાચું છે: CBDM માને છે કે સ્થાનિક લોકો જ સૌપ્રથમ પ્રતિભાવ આપનારા હોય છે, તેથી તેમને આપત્તિની તૈયારી, પ્રતિભાવ, પુનઃપ્રાપ્તિ અને શમનના તમામ તબક્કામાં સામેલ કરવા જોઈએ. વિધાન 3 સાચું છે: આ અભિગમ સમુદાયની પોતાની શક્તિઓ અને પરંપરાગત જ્ઞાનને ઓળખે છે અને તેનો ઉપયોગ કરીને આપત્તિઓનો સામનો કરવાની તેમની ક્ષમતાને મજબૂત બનાવે છે.
જવાબ: Option A
વિધાન 1 ખોટું છે: રાષ્ટ્રીય આપત્તિ પ્રતિભાવ ભંડોળ (NDRF) નું સંચાલન ગૃહ મંત્રાલય દ્વારા કરવામાં આવે છે, જોકે તેનું એકાઉન્ટિંગ નાણાં મંત્રાલય હેઠળના વિભાગ દ્વારા નિયંત્રિત થાય છે. વિધાન 2 સાચું છે: સામાન્ય શ્રેણીના રાજ્યો માટે, SDRF માં કેન્દ્ર સરકાર 75% અને રાજ્ય સરકાર 25% યોગદાન આપે છે. ઉત્તર-પૂર્વીય અને હિમાલયન રાજ્યો માટે આ ગુણોત્તર 90:10 છે. વિધાન 3 ખોટું છે: તાજેતરના સુધારા મુજબ, NDRF અને SDRF ભંડોળનો ચોક્કસ હિસ્સો શમન (mitigation) અને તૈયારી (preparedness) ��ેવી પ્રવૃત્તિઓ માટે પણ વાપરી શકાય છે, જેથી આપત્તિના જોખમને પહેલેથી ઘટાડી શકાય.