1.  'ભવાઈ'ના વિવિધ વેશો અને ભજવનારાઓ વિશે નીચેના વિધાનો તપાસો: 1. અસાઈત ઠાકર દ્વારા 'રામદેવપીરનો વેશ' સૌથી જૂનો ભવાઈનો વેશ ગણાય છે. 2. ભવાઈ ભજવવાનું કામ મુખ્યત્વે ઉત્તર ગુજરાતમાં વસતા તુરી બારોટ અને ભોજક લોકો કરે છે. 3. ભવાઈના વંશજોને 'તરગારા' કે 'ભવાયા' તરીકે ઓળખવામાં આવે છે. ઉપરના વિધાનોમાંથી કયું/કયા સાચું/સાચાં છે? 

જવાબ: Option D

2.  ગુજરાતના મેળાઓ અને તેમના આયોજનના મહિના અંગે નીચેનામાંથી કઈ જોડી યોગ્ય છે? 

જવાબ: Option D

3.  ગુજરાતના આદિવાસી દેવી-દેવતાઓ અને તેમના સંબંધિત પૂજા પરંપરાઓ અંગે નીચેના વિધાનો તપાસો: 1. સિકોત્રી માતાને જળ દેવી તરીકે પૂજવામાં આવે છે. 2. બળિયા બાપા રોગના દેવ તરીકે જાણીતા છે. 3. જખ દાદાની પૂજા કચ્છમાં સાંધાર કોળી લોકો દ્વારા કરવામાં આવે છે. ઉપરના વિધાનોમાંથી કયું/કયા સાચું/સાચાં છે? 

જવાબ: Option D

• આદિવાસી લોકો સિકોત્રી માતાને જળ દેવી તરીકે ��ાને છે. • બળિયા બાપા રોગના દેવ છે. • કચ્છમાં વસતા સાંધાર કોળી લોકો ખાસ કરીને જખ દાદાની પૂજા કરે છે.

4.  ગુજરાતના લોકનૃત્યો અને તેમાં જોવા મળતી વિવિધતા અંગે નીચેના વિધાનો ધ્યાનમાં લો: 1. 'આગવા ભરૂ' નૃત્ય ભરૂચ જિલ્લામાં ભીલ સમુદાયના પુરુષો દ્વારા હાથમાં લાકડી રાખીને કરવામાં આવે છે. 2. 'ઘેરૈયા નૃત્ય' દક્ષિણ ગુજરાતમાં સુરત, નવસારી, ભરૂચ, રાજપીપળા જેવા વિસ્તારોમાં દિવાળી પછી પુરુષો દ્વારા કરવામાં આવે છે. 3. 'ટીમલી નૃત્ય' દાહોદ અને પંચમહાલ જિલ્લામાં લગ્ન પ્રસંગે સ્ત્રી-પુરુષ બંને દ્વારા ગીતો સાથે કરવામાં આવે છે. ઉપરના વિધાનોમાંથી કયું/કયા સાચું/સાચાં છે? 

જવાબ: Option D

• આગવા ભરૂ નૃત્ય ભરૂચ જિલ્લામાં આદિવાસી લોકો (ભીલ પુરુષો) હાથમાં લાકડી રાખીને કરે છે. • ઘેરૈયા નૃત્ય દક્ષિણ ગુજરાતના સુરત, નવસારી, ભરૂચ, રાજપીપળામાં દિવાળી પછી પુરુષો દ્વારા કરવામાં આવે છે. • ટીમલી નૃત્ય દાહોદ અને પંચમહાલમાં લગ્ન પ્રસંગે ગીતો સાથે કરવામાં આવે છે, જેમાં સ્ત્રી-પુરુષ બંને ભાગ લે છે.

5.  ગુજરાતના પાળિયા સંસ્કૃતિ વિશે નીચેના વિધાનો તપાસો: 1. 'સાસુ વહુના પાળિયા' હળવદમાં જોવા મળે છે. 2. હળવદમાં સોનારકીની ધાર પર 21 સતીના પાળિયા આવેલા છે. 3. ક્ષેત્રપાળના પાળિયામાં વફાદાર પ્રાણીઓ જેવા કે ઘોડા, હાથી, કુતરા વગેરેના ચિત્રો અંકિત હોય છે. ઉપરના વિધાનોમાંથી કયું/કયા સાચું/સાચાં છે? 

જવાબ: Option D

• સાસુ વહુના પાળિયા હળવદના અંદર જોવા મળે છે. • હળવદમાં સોનારકીની ધાર પર 21 સતીના પાળિયા આવેલા છે. • ક્ષેત્રપાળના પાળિયામાં વફાદાર પ્રાણીઓ જેવા કે ઘોડા, હાથી, કુતરા વગેરેના ચિત્રો અંકિત કરવામાં આવે છે.

6.  ગુજરાતના આદિવાસી દેવી-દેવતાઓ અને તેમના સંબંધિત પૂજા પરંપરાઓ અંગે નીચેના વિધાનો ધ્યાનમાં લો: 1. સાક્ષરતા દરની દ્રષ્ટિએ, આદિવાસી સમુદાયમાં પુરુષોનો સાક્ષરતા દર 71% અને મહિલાઓનો 53% છે. 2. માતાનું અવસાન થાય તો તેમને 'હિત દેવી' તરીકે પૂજવામાં આવે છે, જ્યારે પત્નીનું અવસાન થાય તો તેમને 'લોકદેવી' તરીકે પૂજવામાં આવે છે. 3. મોહેં-જો-દડોમાંથી મળેલી નર્તકીની મૂર્તિ કદાચ ભરતનાટ્યમ કરતી હોય તેવી શક્યતા ઇતિહાસકારો માને છે. ઉપરના વિધાનોમાંથી કયું/કયા સાચું/સાચાં છે?

જવાબ: Option D

• સાક્ષરતા દર ઓવરઓલ 62% છે, જેમાં પુરુષોનો 71% અને મહિલાઓનો 53% છે. • માતાનું અવસાન થાય તો તેમને હિત દેવી તરીકે અને પત્નીનું અવસાન થાય તો લોકદેવી તરીકે પૂજવામાં આવે છે. • ઇતિહાસકારો માને છે કે મોહેં-જો-દડોમાંથી જે નર્તકીની મૂર્તિ મળી તે કદાચ ભરતનાટ્યમ કરતી હોય તેવી શક્યતા છે.

7. ગુજરાતમાં ઉજવાતા કેટલાક તહેવારો અને તેમના માસ/તિથિ અંગે નીચેનામાંથી કઈ જોડી યોગ્ય છે?

જવાબ: Option D

8. ગુજરાતના લોકનૃત્ય સંસ્થાઓ અને તેમના સ્થાપકો અંગે નીચેના વિધાનો તપાસો: 1. 'નર્તન સ્કૂલ ઓફ ક્લાસિકલ ડાન્સ' સ્મિતા શાસ્ત્રી દ્વારા સ્થાપિત કરવામાં આવી હતી. 2. 'મુદ્રા સ્કૂલ ઓફ ક્લાસિકલ ડાન્સ' રાધા મેનન દ્વારા સ્થાપિત કરવામાં આવી હતી. 3. 'ભરત નૃત્યાંજલિ' સંસ્થાની સ્થાપના હરિણાક્ષી દેસાઈ દ્વારા કરવામાં આવી હતી. ઉપરના વિધાનોમાંથી કયું/કયા સાચું/સાચાં છે? 

જવાબ: Option D

9. ગુજરાતના આદિવાસી રીતરિવાજોમાં 'નેત્રા પદ્ધતિ' અને મિલકતના ભાગલા વિશે નીચેના વિધાનો ધ્યાનમાં લો: 1. નેત્રા પદ્ધતિ એટલે આદિવાસી સમુદાયમાં એક કરતાં વધુ પત્ની રાખવાનો રિવાજ. 2. આદિવાસી સમુદાયમાં મિલકતના ભાગ ઘરમાં સ્ત્રીઓની સંખ્યાના આધારે પાડવામાં આવે છે. 3. પત્નીનું અવસાન થાય તો તેને લોકદેવી તરીકે પૂજવામાં આવે છે અને તેનું ઘરેણું કળસમાં રાખી પૂજા થાય છે. ઉપરના વિધાનોમાંથી કયું/કયા સાચું/સાચાં છે? 

જવાબ: Option D

• આદિવાસી સમુદાયમાં એક કરતાં વધુ પત્ની રાખી શકાય છે, જેને નેત્રા પદ્ધતિ કહેવાય છે. • મિલકતના ભાગ ઘરમાં સ્ત્રીઓની સંખ્યાના આધારે પડે છે. • પત્નીના અવસાન પછી તેને લોકદેવી તરીકે પૂજવામાં આવે છે, જેમાં પત્નીનું કોઈ ઘરેણું કળસમાં રાખી ઘરે પૂજવામાં આવે છે.

10.  ગુજરાતના પાળિયાના ઉદાહરણો અને તેમની સાથે સંકળાયેલી વિશેષતાઓ અંગે નીચેના વિધાનો તપાસો: 1. 'ઓખા મંડળના શિલાલેખ'માં ગુજરાતના સૌથી પ્રાચીન ઉપલબ્ધ પાળિયાનો ઉલ્લેખ છે. 2. 'સુરધન' એ એવા શૂરવીર વ્યક્તિનું સ્મારક છે જેણે ગાયોનું રક્ષણ કરતા કે લોકોની ચિંતા કરતા પોતાનો જીવ આપ્યો હોય. 3. 'સુરાપુરા' એ એવા યોદ્ધાઓ કે શૂરવીરોનું સ્મારક છે જેઓ કોઈ યુદ્ધમાં વીરગતિ પામ્યા હોય. ઉપરના વિધાનોમાંથી કયું/કયા સાચું/સાચાં છે? 

જવાબ: Option D