Direct Answers Summary for વૈદિક યુગ, બૌદ્ધ અને જૈન ધર્મ - Set 6

Looking for વૈદિક યુગ, બૌદ્ધ અને જૈન ધર્મ - Set 6 MCQs in Gujarati? CurrentAdda presents a high-authority mock test based on Official Resources for competitive Gujarat government exams. Prepare effectively for GSSSB CCE 2026 (30 Marks CA), GPSC Class 1-2, GSSSB Bin Sachivalay, Talati, and Police Bharti exams with our targeted practice questions. This set contains 10 questions with deep-dive explanations in Gujarati (કરંટ અફેર્સ ગુજરાતી).

• Question: બીજી બૌદ્ધ સંગીતિનું મુખ્ય પરિણામ શું હતું?Answer: બીજી બૌદ્ધ સંગીતિ 100 વર્ષ પછી 383 ઈ.પૂ.માં વૈશાલી ખાતે કાલાશોકના આશ્રય હેઠળ થઈ હતી. બીજી બૌદ્ધ સંગીતિમાં બૌદ્ધ ધર્મમાં વિચારભેદ જોવા મળ્યા, જેના પરિણામે થેરાવાદી (મૂળ ઉપદેશોના અનુયાયીઓ) અને મહાસંઘિકા (વધુ ઉદાર અર્થઘટન કરનારા) એમ બે જૂથોમાં વિભાજન થયું. ત્રીજી બૌદ્ધ સંગીતિ 250 ઈ.પૂ.ની આસપાસ પાટલીપુત્ર ખાતે સમ્રાટ અશોકના આશ્રય હેઠળ યોજાઈ હતી. ત્રીજી બૌદ્ધ સંગીતિમાં, અભિધમ્મપિટકનું સંકલન કરવામાં આવ્યું, જે પ્રશ્ન-ઉત્તરના સ્વરૂપમાં બુદ્ધના ઉપદેશોની ફિલોસોફિકલ વ્યાખ્યા રજૂ કરે છે. ચોથી બૌદ્ધ સંગીતિ 78 ઈ.સ.ની આસપાસ કાશ્મીર ખાતે સમ્રાટ કનિષ્કના આશ્રય હેઠળ યોજાઈ હતી. ચોથી બૌદ્ધ સંગીતિમાં બૌદ્ધ ધર્મ હીનયાન (થેરાવાદી) અને મહાયાન (મહાસંઘિકામાંથી વિકસિત) એમ બે મુખ્ય સંપ્રદાયોમાં વિભાજિત થયો.
• Question: હીનયાન બૌદ્ધ ધર્મની મુખ્ય લાક્ષણિકતાઓ શું છે? 1. બુદ્ધને એક માનવ ગુરુ તરીકે ગણવામાં આવે છે. 2. મૂર્તિ પૂજાને પ્રોત્સાહન. 3. વ્યક્તિગત મોક્ષ પર ભાર. 4. પાલિ ભાષાનો ઉપયોગ. નીચે આપેલા વિકલ્પોમાંથી સાચો જવાબ પસંદ કરો:Answer: હીનયાન (થેરાવાદી) બૌદ્ધ ધર્મ બુદ્ધને માનવ ગુરુ માને છે. તેઓ મૂર્તિ પૂજામાં માનતા નથી (જે મહાયાનમાં શરૂ થયું). તેઓ વ્યક્તિગત મોક્ષ (નિર્વાણ)ની પ્રાપ્તિ પર ભાર મૂકે છે અને પાલિ ભાષાનો ઉપયોગ કરે છે.
• Question: મહાયાન બૌદ્ધ ધર્મની મુખ્ય લાક્ષણિકતાઓ શું છે? 1. બુદ્ધને ભગવાન તરીકે ગણવામાં આવે છે. 2. બુદ્ધ અને બોધિસત્વની મૂર્તિ પૂજા. 3. બોધિસત્વનો ખ્યાલ. 4. સંસ્કૃત ભાષાનો ઉપયોગ. નીચે આપેલા વિકલ્પોમાંથી સાચો જવાબ પસંદ કરો:Answer: મહાયાન બૌદ્ધ ધર્મ બુદ્ધને ભગવાન માને છે અને તેમની મૂર્તિ પૂજા કરે છે. તેમાં બોધિસત્વનો ખ્યાલ વિકસિત થયો, જેઓ પોતાનો મોક્ષ મુલતવી રાખીને અન્ય જીવોને મદદ કરે છે. તેઓ સંસ્કૃત અને સંસ્કૃત-પાલિના મિશ્રણનો (હાઇબ્રિડ સંસ્કૃત) ઉપયોગ કરે છે.
• Question: 'બોધિસત્વ'નો ખ્યાલ કયા બૌદ્ધ સંપ્રદાય સાથે સંબંધિત છે?Answer: બોધિસત્વનો ખ્યાલ મહાયાન બૌદ્ધ ધર્મમાં પ્રચલિત બન્યો. બોધિસત્વ એ એવા જીવો છે જેઓ નિર્વાણ પ્રાપ્ત કરવાની નજીક હોય છે પરંતુ સર્વ જીવોના કલ્યાણ માટે પોતાનો મોક્ષ મુલતવી રાખે છે.
• Question: 'વજ્રયાન' બૌદ્ધ ધર્મ કયા નવા તત્ત્વને સમાવે છે?Answer: વજ્રયાન બૌદ્ધ ધર્મ એ મહાયાનનો એક વિકસિત સ્વરૂપ છે જેમાં તંત્ર, મંત્ર અને જાદુઈ શક્તિઓ (magical powers) ને મોક્ષ પ્રાપ્તિ માટેના ઝડપી માર્ગ તરીકે ઉમેરવામાં આવ્યા. વજ્રયાન બૌદ્ધ ધર્મમાં, તારા જેવી દેવીઓની પૂજા કરવામાં આવે છે, જે તંત્ર વિદ્યા સાથે સંકળાયેલી છે.
• Question: બૌદ્ધ ધર્મના પતનના કારણો સંબંધિત નીચેના નિવેદનો ધ્યાનમાં લો: 1. બૌદ્ધ ધર્મનું સમય જતાં પરિવર્તન, જે તેને બ્રાહ્મણવાદી ધર્મ જેવું બનાવતું ગયું. 2. બૌદ્ધ મઠોનું સમૃદ્ધ અને ભોગવિલાસી બનવું. 3. બ્રાહ્મણ ધર્મમાં સુધારો અને બુદ્ધને વિષ્ણુના અવતાર તરીકે સમાવવામાં આવ્યા. 4. તુર્કી આક્રમણકારો દ્વારા બૌદ્ધ મઠોનો વિનાશ. ઉપરોક્તમાંથી કયા નિવેદનો સાચા છે?Answer: બૌદ્ધ ધર્મના પતનના ઘણા કારણો હતા, જેમાં: • બૌદ્ધ ધર્મમાં પરિવર્તન: તે ધીમે ધીમે તે જ વસ્તુઓ અપનાવવા લાગ્યો જેનો તે શરૂઆતમાં વિરોધ કરતો હતો, જેમ કે સંસ્કૃતનો ઉપયોગ અને દેવતાઓ/અવતારોનો ખ્યાલ. • મઠોનો ભોગવિલાસ: બૌદ્ધ મઠો સમૃદ્ધ અને ભોગવિલાસી બન્યા, જે તેમની મૂળ તપસ્યાની ભાવનાથી વિપરીત હતું. • બ્રાહ્મણ ધર્મમાં સુધારો: બ્રાહ્મણ ધર્મએ સુધારો કર્યો, શૂદ્રો અને મહિલાઓની સ્થિતિ સુધારી, અને બુદ્ધને વિષ્ણુના દસ અવતારોમાંથી એક તરીકે સમાવી લીધા. • તુર્કી આક્રમણકારોના હુમલા: 12મી સદીમાં, નાલંદા અને વિક્રમશીલા જેવી સમૃદ્ધ બૌદ્ધ યુનિવર્સિટીઓ અને મઠોનો તુર્કી આક્રમણકારો દ્વારા નાશ કરવામાં આવ્યો.
• Question: નીચેનામાંથી કયું બૌદ્ધ ધર્મના પ્રસાર માટેનું એક મહત્વપૂર્ણ પરિબળ નહોતું?Answer: બુદ્ધના આકર્ષક વ્યક્તિત્વ અને પાલિ જેવી સ્થાનિક ભાષાઓના ઉપયોગે લોકોને આકર્ષ્યા. અશોક જેવા શક્તિશાળી શાસકોના આશ્રયે બૌદ્ધ ધર્મને વૈશ્વિક ધર્મ બનાવવામાં મદદ કરી. જોકે, બુદ્ધે ગુલામો, સૈનિકો અને દેવાદારોને સંઘમાં તાત્કાલિક પ્રવેશની છૂટ આપી ન હતી, કારણ કે આનાથી સમાજમાં મુશ્કેલીઓ ઊભી થઈ શકતી હતી.
• Question: ભારતીય કલા અને સ્થાપત્યમાં બૌદ્ધ ધર્મનું મુખ્ય યોગદાન શું હતું?Answer: બૌદ્ધ ધર્મે ભારતીય કલા અને સ્થાપત્યમાં નોંધપાત્ર યોગદાન આપ્યું, જેમાં સ્તૂપ, સ્તંભ (પિલર્સ), ગુફા સ્થાપત્ય (ચૈત્ય અને વિહાર), શિલ્પો (મૂર્તિઓ) જેમ કે ગાંધાર અને મથુરા શૈલી, અને અજંતા જેવી ગુફા ચિત્રકલાનો વિકાસ મુખ્ય છે.
• Question: 'ચૈત્ય' અને 'વિહાર' વચ્ચેનો મુખ્ય તફાવત શું છે?Answer: The correct answer is Option B
• Question: જૈન અને બૌદ્ધ ધર્મ બંનેમાં, કયા સામાન્ય સિદ્ધાંત પર ભાર મૂકવામાં આવ્યો હતો?Answer: The correct answer is Option C